तेहरान, २३ अक्टोबर (हि.स.)। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोंमाथि इरानको आणविक कार्यक्रमबारे विरोधाभासपूर्ण अभिव्यक्ति दिएको आरोप लगाएका छन्। म्याक्रोंको पछिल्लो दाबीमाथि प्रश्न उठाउँदै अराघचीले सन् २०१८ मा अमेरिकी कङ्ग्रेससमक्ष दिएको उनको भाषणको उल्लेख गरेका छन्। उनले फ्रान्सेली राष्ट्रपतिलाई आफ्नो पुरानो र वर्तमान धारणाबीच स्पष्टता कायम राख्न आग्रह गरेका छन्।

इरानको अर्धसरकारी समाचार संस्था तस्निम न्युजका अनुसार, अराघचीले सामाजिक सञ्जाल एक्समा एउटा सन्देश लेख्दै म्याक्रोंको पुरानो अभिव्यक्ति र हालैको टिप्पणीबीच तुलना गरेका छन्। उनले सन् २०१८ मा म्याक्रोंले इरानको आणविक सम्झौताको समर्थन गर्दै त्यसबाट बाहिरिने निर्णयको विरोध गरेका थिए, तर अहिले भने आफूले सधैँ इरानमा कुनै पनि प्रकारको आणविक गतिविधिको विरोध गर्दै आएको दाबी गरिरहेको बताएका छन्।

अराघचीले २५ अप्रेल, २०१८ मा अमेरिकी कङ्ग्रेससमक्ष म्याक्रोंले दिएको भाषणको उल्लेख गरेका छन्। त्यसबेला फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले संयुक्त व्यापक कार्ययोजना (जेसीपीओए) को बचाउ गर्दै उक्त सम्झौताले इरानको आणविक गतिविधिलाई नियन्त्रण गर्न महत्त्वपूर्ण आधार प्रदान गर्ने बताएका थिए।

अराघचीले आफ्नो सन्देशमा लेखेका छन्, “सन् २०१८ मा अमेरिकाले इरानको आणविक सम्झौताबाट बाहिरिनुअघि म्याक्रोंले अमेरिकी कङ्ग्रेससमक्ष फ्रान्स जेसीपीओएबाट बाहिरिने छैन भनेका थिए, किनभने हामीले यसमा हस्ताक्षर गरेका छौँ।”

म्याक्रोंको पछिल्लो अभिव्यक्तिको उल्लेख गर्दै उनले फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले अहिले आफूले सधैँ इरानमा कुनै पनि प्रकारको आणविक गतिविधिको विरोध गरेको दाबी गरिरहेको बताएका छन्।

इरानका विदेशमन्त्रीले म्याक्रोंलाई प्रत्यक्ष सम्बोधन गर्दै भनेका छन्, “राष्ट्रपतिज्यू, पहिले आफ्नो कुरा स्पष्ट पार्नुहोस्।”

सन् २०१५ मा इरान र छ प्रमुख शक्तिराष्ट्र अमेरिका, बेलायत, फ्रान्स, रुस, चीन तथा जर्मनीबीच जेसीपीओए सम्झौता भएको थियो। यसको उद्देश्य इरानको आणविक कार्यक्रममाथि निगरानी र सीमा निर्धारण गर्नु थियो। त्यसको बदलामा इरानमाथि लगाइएका प्रतिबन्धमा राहत दिने व्यवस्था गरिएको थियो। उक्त सम्झौतालाई इरानको आणविक कार्यक्रमसँग सम्बन्धित विवाद कूटनीतिक माध्यमबाट समाधान गर्ने महत्त्वपूर्ण प्रयासका रूपमा लिइएको थियो।

यद्यपि, सन् २०१८ को मे महिनामा तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकालाई उक्त सम्झौताबाट बाहिर निकाल्ने घोषणा गरेका थिए। त्यसपछि इरान र पश्चिमी राष्ट्रहरूबीच आणविक कार्यक्रमलाई लिएर तनाव बढ्दै गएको थियो।

अराघचीले म्याक्रोंको सन् २०१८ को भाषणका केही अंशका तस्बिरसमेत सार्वजनिक गरेका छन्। उक्त भाषणमा म्याक्रोंले फ्रान्स सम्झौताबाट पछि नहट्ने र यसको विकल्पबिना सम्झौता त्याग्नु उचित नहुने बताएका थिए। उनले सम्झौतालाई कायम राख्दै इरानसँग सम्बन्धित अन्य चिन्ताहरूको समाधान खोज्नुपर्ने धारणा पनि व्यक्त गरेका थिए।

अराघचीका अनुसार, म्याक्रोंको पुरानो अभिव्यक्ति र पछिल्लो टिप्पणीबीच भिन्नता देखिएको छ। त्यसैले फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले इरानको आणविक कार्यक्रम र सन् २०१५ को सम्झौताबारे आफ्नो वास्तविक धारणा स्पष्ट पार्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

यस विवादसँगै इरानको आणविक कार्यक्रमलाई लिएर पश्चिमी राष्ट्रहरूको नीति र कूटनीतिक दृष्टिकोणबारे बहस पुनः चर्किएको छ।

हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल