काठमाडौँ, ०६ नोभेम्बर (हि.स.)। नेपालमा शुष्क मौसम शुरु भएसँगै काठमाडौँ भ्यालीमा वायु प्रदूषण बढ्न थालेको छ। आज भ्यालीका विभिन्न क्षेत्रमा हावाको गुणस्तर अस्वस्थकर स्तरमा पुगेको छ।
स्विट्जरल्यान्डस्थित वायु गुणस्तर अनुगमन संस्था आईक्यूएयरका अनुसार, शुक्रबार बिहान उपत्यकाका विभिन्न क्षेत्रमा प्रदूषणको स्तर अस्वस्थकर रहेको छ। बिहीबार पनि अवस्था यस्तै थियो। पूर्वानुमानअनुसार आइतबारसम्म हावाको गुणस्तर यही स्तरमा रहने आशङ्का गरिएको छ।
आईक्यूएयरका अनुसार, आज बिहान काठमाडौँ भ्यालीको वायु गुणस्तर सूचकाङ्क (एक्यूआई) १११ रहेको छ। बिहिबार काठमाडौँको बानेश्वर क्षेत्रमा एक्यूआईको स्तर १५३ पुगेको थियो। शुक्रबार बिहान ९ बजेर १५ मिनेटसम्म उक्त क्षेत्रमा यो घटेर १२७ मा झरेको छ।
काठमाडौँ महानगरपालिकाको वायु गुणस्तर अनुगमन प्रणालीका अनुसार स्वयम्भू, बालाजु, टेकु, डल्लु, थापाथली, क्षेत्रपाटी, जडीबुटी, असन, कमलादी, शान्तिनगर, चाबहिल, लैनचौर र हाँडीगाउँलगायतका विभिन्न क्षेत्रमा हावाको गुणस्तर अस्वस्थकर पाइएको छ।
महानगरपालिकाले मानिसहरूलाई वायु प्रदूषण बढाउने गतिविधिबाट टाढा रहन आग्रह गरेको छ। वायु गुणस्तर सूचकाङ्कको वर्गीकरणअनुसार १०१ देखि १५० सम्म एक्यूआई भएमा हावा संवेदनशील समूहका लागि अस्वस्थकर मानिन्छ। यस समूहमा विशेषगरी श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोगबाट पीडित व्यक्ति, ज्येष्ठ नागरिक, बालबालिका तथा पहिलेबाटै कुनै गम्भीर रोगसँग जुधिरहेका मानिसहरू पर्छन्। त्यस्तै, एक्यूआई १५१ देखि २०० सम्म पुगेमा हावा सबै मानिसको स्वास्थ्यका लागि अस्वस्थकर मानिन्छ।
पीएम २.५ भन्नाले २.५ माइक्रोमिटरभन्दा कम व्यास भएका सूक्ष्म कणहरूलाई बुझिन्छ। यसलाई वायु प्रदूषणका सबैभन्दा खतरनाक तत्त्वमध्ये एक मानिन्छ। यी कणहरू नाक र घाँटीको प्राकृतिक सुरक्षा प्रणालीलाई पार गर्दै फोक्सोको भित्री भागसम्म पुग्न सक्छन् र रक्तप्रवाहमा समेत प्रवेश गर्न सक्छन्। चिकित्सकहरूका अनुसार, यस्ता कणको सम्पर्कमा आउँदा क्यान्सरलगायतका विभिन्न गम्भीर रोगको जोखिम बढ्न सक्छ।
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार, हावामा पीएम २.५ को वार्षिक औसत सान्द्रता प्रतिघनमिटर ५ माइक्रोग्रामभन्दा बढी हुनु हुँदैन। त्यस्तै, २४ घण्टाको औसतका लागि यसको अधिकतम सिफारिस गरिएको सीमा प्रतिघनमिटर १५ माइक्रोग्राम रहेको छ।
हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल
