नयाँ दिल्ली, 07 फरवरी (हि.स.)। भारत-अमेरिका अन्तरिम व्यापार सम्झौताको रूपरेखा घोषणा भएलगत्तै संयुक्त राज्य अमेरिका व्यापार प्रतिनिधि (यूएसटीआर) को कार्यालयले जारी गरेको नक्सामा पाकिस्तान अधिकृत कश्मीर (पीओके) र चीनको कब्जामा रहेको अक्साई चिन सहित सम्पूर्ण जम्मू-कश्मीरलाई भारतको हिस्सा देखाइएको छ।

यूएसटीआर कार्यालयको एक्स पोस्टमा साझा गरिएको यो नयाँ नक्साले जम्मू-कश्मीर र लद्दाखलाई भारतको हिस्सा मात्र देखाउँदैन तर अरुणाचल प्रदेशका सबै भागहरूलाई भारतको क्षेत्रीय सीमाभित्र पनि देखाउँछ।

यसअघि भारतले अमेरिका र अन्य विश्वव्यापी एजेन्सीहरूद्वारा जारी गरिएको नक्सामा जम्मू-कश्मीर र अरुणाचल प्रदेशको गलत प्रस्तुतिमा बारम्बार आपत्ति जनाएको छ। अब ट्रम्प प्रशासनद्वारा जारी नक्सालाई ती आपत्तिहरूपछि सच्याइएको छ।

यो कदम भारतको अडानसँग मेल खान्छ र अमेरिकाको पुरानो नीतिबाट अलग छ किनभने पहिले अमेरिकी एजेन्सीहरूद्वारा जारी गरिएको नक्सामा पीओकेलाई विवादित क्षेत्रको रूपमा जनाउन डटेड लाइनहरू वा छुट्टै लेबलहरू प्रयोग गरिएको थियो।

उल्लेख्य, 2020 मा पाकिस्तानले जम्मू र कश्मीर, लद्दाखका केही भागहरू र गुजरातको जुनागढ़ र सर क्रिक दाबी गर्दै राजनीतिक नक्सा जारी गरेको थियो। भारतले यसलाई राजनीतिक मूर्खता भनेर खारेज गर्योर। यसैगरी अगस्त 2023 मा चीनले अरुणाचल प्रदेश र अक्साई चिनलाई आफ्नो क्षेत्र देखाउँदै नक्सा जारी गर्योे। भारतले पनि यी दावीहरूलाई स्पष्ट रूपमा अस्वीकार गर्यो, नक्सा कोर्दा जग्गाको वास्तविकता परिवर्तन हुँदैन भनी भन्यो।

पीओके विवाद 1947 देखि भारत र पाकिस्तानबीच चलिरहेको छ। विभाजनको समयमा जम्मू र कश्मीर एक रियासत थियो, जसको महाराजा हरि सिंहले पाकिस्तानको आक्रमणपछि भारतमा विलय गर्ने निर्णय गरे। त्यसपछि पाकिस्तानले पश्चिमी र उत्तरी भागहरूमा कब्जा गर्योछ, जुन अहिले पीओके भनेर चिनिन्छ। पाकिस्तानले यसलाई आजाद कश्मीर भन्छ र त्यहाँ आफ्नै प्रकारको सरकार चलाउँछ।

अक्साई चिन क्षेत्र लद्दाखको उत्तरपूर्वमा अवस्थित छ। चीनले 1950 को दशकमा सड़क निर्माण गरेर यो क्षेत्र कब्जा गर्यो। 1962 को भारत-चीन युद्धपछि चीनले लगभग 38,000 वर्ग किलोमिटरको नियन्त्रण कायम राख्यो। भारतले यो क्षेत्रलाई लद्दाखको भाग मान्दछ।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी