काठमाडौँ, १४ जुलाई (हि.स.)। नेपालमा लगातार दुई दिनदेखि परेको वर्षाका कारण पर्वत, स्याङ्जा र गुल्मी जिल्लाको सङ्गमस्थलमा रहेको विश्वकै सबैभन्दा ठूलो शालिग्राम शिला बाढीको पानीमा डुबेको छ। कालीगण्डकी र सेती नदीको जलस्तर बढेपछि शिलासम्म पुग्ने बाटो, नजिकैको सत्तल तथा परिक्रमा स्थल पूर्ण रूपमा जलमग्न भएका छन्।

शालिग्राम विद्याश्रमका संरक्षक कुलराज तिवारीका अनुसार, कालीगण्डकी नदीमा आएको बाढीका कारण शालिग्राम शिला डुबेको हो। लगातारको वर्षाले कालीगण्डकी र सेती दुवै नदीको जलस्तर तीव्र रूपमा बढेको छ। यसका कारण पूजा-आराधनामा संलग्न पुजारी तथा पण्डितहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। दैनिक पूजा तथा दर्शनका लागि आउने श्रद्धालुहरू पनि शालिग्राम शिलाको दर्शन गर्नबाट वञ्चित भएका छन्।

स्थानीय बासिन्दा तिलक पराजुलीका अनुसार, सेतीबेनीमा सेती र कालीगण्डकी नदीको तीव्र बहावका कारण शिलाको परिक्रमा स्थल पनि पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएको छ। उनले शिला क्षेत्र डुबानमा परे पनि हालसम्म आसपासका बस्तीमा तत्काल कुनै जोखिम नरहेको बताए।

पवित्र शालिग्राम शिलासँगै त्यहाँ निर्माण गरिएका सत्तलसहित सबै संरचना पानीमा डुबेका छन्। शिलाको संरक्षणका लागि बनाइएका तटबन्ध तथा ग्याबियन जालीसमेत जलमग्न भएका छन्। प्रशासनले श्रद्धालुहरूको दर्शनमा अस्थायी रोक लगाएको छ।

स्थानीयवासीका अनुसार कालीगण्डकी ‘ए’ जलविद्युत्यो परियोजनाको बाँधका कारण बाढीको अवस्था सिर्जना हुँदा पर्वत, स्याङ्जा र गुल्मीको सीमामा रहेको सेतीबेनी बजार प्रत्येक वर्ष डुबानको जोखिममा पर्ने गरेको छ। कालीगण्डकी र सेती नदीको बढ्दो जलस्तरका कारण यसपटक पनि सेतीबेनी बजारमा बाढीको जोखिम बढेको छ, जसले पर्वत र स्याङ्जातर्फका बजार क्षेत्रका करिब २०० व्यापारी तथा स्थानीय बासिन्दालाई चिन्तित बनाएको छ।

दुई वर्षअघि साउन महिनामा आएको बाढी बजारसम्म पुगेको थियो। त्यस घटनामा एक घर भत्किएको थियो भने आधा दर्जनभन्दा बढी परिवार विस्थापित भएका थिए। गल्याङ नगरपालिका-५ का वार्ड अध्यक्ष घनश्याम भट्टराईले कालीगण्डकी नदीको बहावको दिशा परिवर्तन नगरिएसम्म यस्तो जोखिम कायमै रहने बताए। उनले शालिग्राम शिलाको संरक्षणका लागि नदीको बहाव गुल्मीतर्फ मोड्नुपर्ने माग पुनः दोहोर्‍याए।

विहादी गाउँपालिकाका अध्यक्ष परबीन गुरुङले शालिग्राम शिलानजिक रहेका स्याङ्जाको गल्याङ नगरपालिका, पर्वतको विहादी गाउँपालिका र गुल्मीको कालीगण्डकी गाउँपालिकाले आपसी समन्वयमा सेतीबेनी क्षेत्रको संरक्षणका लागि ठोस कदम चाल्नुपर्ने बताए।

यसैबीच, पर्वत जिल्ला पुलिस कार्यालयले लगातारको वर्षासँगै सेतीबेनी क्षेत्र तथा अन्य नदी-खोलामा बाढी र पैह्रोको जोखिम कायम रहेकाले सर्वसाधारणलाई सतर्क रहन र आवश्यक सुरक्षा अपनाउन आग्रह गरेको छ। पूलिस निरीक्षक राजन पटेलले जोखिम जुनसुकै बेला बढ्न सक्ने भएकाले कुनै पनि प्रकारको लापरवाही नगर्न आग्रह गरेका छन्।

हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल