अम्मान/तेहरान/वासिङ्टन, ३१ अगस्त (हि.स.)। होर्मुज जलडमरूमध्यको दक्षिणी इरानको लराक द्वीपमा भएको बमबारीको जवाफमा इरानले जोर्डनमा रहेको अमेरिकी सैन्य अड्डामा हमला गरेको छ। अमेरिकाले करिब एक महिनापछि इरानविरुद्ध ठूलो हमला गरेको छ। त्यसपछि इरानी सेनाले जवाफी कारबाही गरेको छ। हमलामा रकेट, ड्रोन र मिसाइल प्रयोग गरिएको छ। पछिल्लो सैन्य टकरावका कारण तेलको मूल्यमा उछाल आउने सम्भावना छ।

अल जजीरा र सीएनएनको रिपोर्टअनुसार, अमेरिकाले आइतबार लराक द्वीपमा हमला गरेको थियो। यसको जवाफमा इरानको इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले जोर्डनमा रहेका किङ हुसेन र अल-अजराकस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई निशाना बनायो। आईआरजीसीले हमलामा मिसाइल र ड्रोन प्रयोग गरेको थियो। जुलाईको अन्त्यपछि दुवै पक्षबीचको हिंसामा यस्तो तीव्रता पहिलोपटक आएको हो।

आईआरजीसीले भनेको छ, यी हमलाहरूमा “प्राविधिक तथा मर्मतसम्भारका पूर्वाधारका साथै शत्रुका लडाकु विमानहरू तैनाथ गरिएका स्थानहरू पनि नष्ट गरिएका छन्।” आईआरजीसीले हमलाको घोषणा गरेको केही समयपछि नै जोर्डनले आठवटा मिसाइललाई रोकिएको (इन्टरसेप्ट गरिएको) जानकारी दिएको थियो।

जोर्डनको सेनाले एक विज्ञप्तिमा भनेको छ, “वायु रक्षा प्रणालीले आज सोमबार बिहान किङडमको हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गरेका आठवटा मिसाइललाई रोकेको छ।” यस क्रममा कोही घाइते भएको सूचना छैन।

एक अमेरिकी अधिकारीले भने, वासिङ्टनका हमलाहरूले लराकमा रहेका ती लन्चरहरूलाई निशाना बनाएका थिए, जो होर्मुज जलडमरूमध्यतर्फ बारुदी सुरुङ रहेको क्षेत्रमा रकेट प्रहार गर्न तयार थिए। इरानको फार्स समाचार एजेन्सीले अमेरिकी हमलामा धेरै सैनिक मारिएको र घाइते भएको बताएको छ।

पछिल्ला केही सातादेखि वासिङ्टनले होर्मुजमाथि नियन्त्रणको दाबी गर्दै आएको छ र तेहरानको नाकाबन्दीका बावजुद अमेरिकी सैन्य सुरक्षाअन्तर्गत लाखौं ब्यारेल तेल यस जलमार्गबाट गुज्रिएको बताउँदै आएको छ। इरानको भनाइमा भने जलमार्ग बन्द छ।

ट्रम्प प्रशासनले अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले गत साता जलमार्गको अन्तरराष्ट्रिय ढुवानी मार्गबाट समुद्री बारुदी सुरुङ हटाउने काम पूरा गरेको बताएको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अब कुनै जहाज वा डुंगाले नयाँ बारुदी सुरुङ बिछ्याएमा त्यसलाई तत्काल नष्ट गरिने बताइसकेका छन्। अमेरिकी अधिकारीले भने, “अमेरिकी सेना यस क्षेत्रमा नजिकबाट निगरानी गरिरहेको छ र यस महत्त्वपूर्ण जलमार्गबाट व्यापारको निर्बाध प्रवाहको सुरक्षा गर्न तयार छ।”

यी हमलाहरू त्यस्तो समयमा भएका छन्, जब इरान र ओमान यस जलडमरूमध्यबाट समुद्री यातायात पुनः सञ्चालन गर्न प्रस्तावित व्यवस्थाबारे वार्ता गरिरहेका छन्। कतारसहित क्षेत्रीय मध्यस्थहरूले यी वार्ताहरूलाई समर्थन गरेका छन्। इरानी अधिकारीहरूले यस जलडमरूमध्यमा नौवहनको भविष्यलाई वासिङ्टनसँगको व्यापक छलफल र क्षेत्रीय सुरक्षा घटनाक्रमसँग जोड्दै आएका छन्। आइतबारको हमला २९ जुलाईपछि इरानमाथि भएको अमेरिकाको पहिलो हमला हो।

यसैबीच, आइतबार तेलको मूल्यमा उछाल आएको छ। अमेरिकाले एक महिनाभन्दा बढी समयपछि इरानमाथि पहिलो हमला गरेको खबरपछि यो उछाल आएको हो। अन्तरराष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुड २.८ प्रतिशत बढेर ९०.५७ डलर प्रति ब्यारेल पुगेको छ भने अमेरिकी क्रुड २.७ प्रतिशत बढेर ८५.६४ डलर प्रति ब्यारेल पुगेको छ।

हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल