मस्कट/तेहरान/वासिङ्टन, 04 अगस्त (हि.स.)। यस वर्षको 28 फरवरीदेखि इरानको होर्मुज जलडमरूमध्यमा जारी तनाउले सम्पूर्ण विश्वको निद्रा उडाएको छ। अमेरिकी र इरानी सेनाहरू बिचको यो द्वन्द्वले सम्पूर्ण मध्य पूर्व (पश्चिम एसिया) लाई असर गरिरहेको छ। इरानले हाल ओमानसँग होर्मुजलाई लिएर वार्ता गरिरहेको छ। तर ओमानको मालवाहक जहाजमा भएको ताजा आक्रमणले वार्तामा गतिरोधको डर खडा गर्ने आशंका जन्माएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग सम्झौता गर्ने यो अन्तिम मौका रहेको चेताउनी दिएका छन्। इरानले पनि चेताउनीको परवाह नगरी आफ्नो सेना आक्रमणको स्थितिमा जवाफ दिन तयार रहेको बताएको छ।

युनाइटेड किङ्गडम मेरिटाइम ट्रेड अपरेसन (युकेएमटीओ अपरेसन सेन्टर) ले एक्स ह्यान्डलमा ओमान नजिकै कार्गो जहाजमा आक्रमणको बारेमा जानकारी साझा गरेको अल जजिराले जनाएको छ। ओमानको खसाबबाट 20 नटिकल माइल (37 किलोमिटर) उत्तरपूर्वमा एउटा मालवाहक जहाजमा प्रहार भएको बताइएको छ। अधिकारीहरूले घटनाको अनुसन्धान गरिरहेका छन्। केन्द्रले यस क्षेत्रका जहाजहरूलाई सावधानीका साथ अगाडि बढ्न र कुनै पनि संदिग्ध गतिविधिको रिपोर्ट गर्न सल्लाह दिएको छ।

इरानले पहिलो पटक सार्वजनिक रूपमा होर्मुजको जलडमरूमध्यमा ओमानसँग वार्तामा प्रगति भइरहेको पुष्टि गरेको छ। इरानले अमेरिकासँग प्रत्यक्ष वार्ताको दाबी अस्वीकार गरेको छ। कतार र पाकिस्तान लगायत क्षेत्रीय मध्यस्थकर्ताहरू पर्दाको पछाडि सक्रिय छन् ताकि होर्मुजमा शान्ति फिर्ता होस्। इरानको विदेश मन्त्रालयले सोमबार ओमानसँगको वार्ता जहाजहरूका लागि अस्थायी मार्ग सिर्जना गर्न केन्द्रित रहेको बताएको छ। यदि वार्ता सफल भयो भने इरानी र ओमानी दुवै मार्गहरू यस जलमार्गमा एकीकृत हुनेछन्। मध्यस्थकर्ताहरू भन्छन् कि यो इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबिच विश्वास निर्माण गर्ने पहिलो कदम हुन सक्छ।

यस कूटनीतिक गतिशीलताको बिचमा इरानले अमेरिकी खतराको परवाह नगरेको बताएको छ। देशको सैन्य प्रतिरोध क्षमता अक्षुण्ण छ। इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्स कोरले कुनै पनि खतराको जवाफ दिन तयार रहेको घोषणा गरेको छ। युएस सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले होर्मुजको जलडमरूमध्यमा व्यापारिक जहाजहरूको सुरक्षाका लागि अमेरिकी सेना पूर्ण रूपमा तयार रहेको बताएको छ। शान्ति प्रयासको बिचमा ट्रम्पले इरानमाथि पूर्वनियोजित ठूलो आक्रमण गर्ने अमेरिकी योजनालाई दोहोऱ्याए, तर उनले संयम अपनाउनु राम्रो भएको बताए।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ओभल अफिसमा पत्रकारहरूलाई भने, यस पटक आक्रमण 28 फरवरीभन्दा ठूलो हुने थियो। खाडी देशहरूको आग्रहपछि उनले संयम अपनाउने निर्णय गरे र आक्रमण गर्ने निर्णय स्थगित गरे। यदि यो आक्रमण भएको भए इरानभित्र हजारौँको ज्यान गएको हुने थियो उनले भने। अब सर्तहरू स्वीकार गर्नु इरानी सरकारमा निर्भर रहेको उनले बताए। यो इरानको अन्तिम मौका हो, ट्रम्पले भने। यदि इरानले आफ्नो आणविक हतियार कार्यक्रम रोक्दैन र स्ट्रेट अफ होर्मुजमा आफ्नो रुख परिवर्तन गर्दै भने परिणाम अझ खराब हुनेछ।

--------

हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल